Historisch overzicht project
De start van een nieuw zorgsysteem in Zalau/Salaj.
Een bezoek dat een Roemeense delegatie uit Zalau, de hoofdstad van de provincie Salaj in het Noord Westen van Roemenië, in december 1996 bracht aan Zuid Limburg, bleek het begin van een samenwerkingsproject met grote gevolgen.
De Roemeense delegatie wilde zich verdiepen in structuur en bestuur van onze Nederlandse samenleving als voorbereiding op een ontwikkelingsprogramma dat zij in hun eigen provincie wilden opstarten. Een onderdeel van hun bezoek was een oriëntatie op de zorg zoals die in Nederland gebruikelijk is. Diep onder de indruk van een tweedaags bezoek aan de instellingen van de Stichting Verpleegtehuizen en Bejaardenzorg Kerkrade (momenteel de Stichting Zorggroep Meander Oostelijk Zuid Limburg) spraken zij de indringende wens uit om hulp en steun te krijgen bij de ontwikkeling van verantwoorde zorg aan hun zieken en gehandicapten.
Het tegenbezoek van een Limburgse delegatie in februari 1997 aan de verschillende instellingen voor zorg in Salaj (ziekenhuis, psychiatrisch ziekenhuis, weeshuis en bejaardenhuizen) was een ingrijpende ervaring. Teruggekeerd in Nederland voelde iedereen zich uit beginsel van burenhulp en naastenliefde verplicht om te proberen een structurele hulpverlening tot stand te brengen.
Vervolgens gingen vele maanden voorbij met nader onderzoek naar reële mogelijkheden. Onder meer werd nagegaan op welke wijze een hulpprogramma past bij de cultuur van de mensen in Roemenië, wat hulp zinvol maakt en hoe een dergelijk hulpprogramma gefinancierd kan worden. Belangrijk was ook te onderzoeken in welke mate draagvlak ter plekke aanwezig was. Dit hield vele gesprekken in met de plaatselijke hulpverleners, met de zorginstellingen en zeker ook met de overheden op gemeentelijk, provinciaal en nationaal niveau. Als laatste toets werden een internist/revalidatiearts, een geriater en twee ervaren verpleegkundigen in 2000 uitgenodigd om als Roemeense deskundigen een maand in de zorginstellingen in Kerkrade te komen werken.
Aldus voorbereid is de Stichting ‘Zorg voor ouderen en chronisch zieken Salaj’ opgericht, om de ontwikkeling van het hulpprogramma ter hand te nemen. Vanaf het begin was er volop medewerking van de overheden. Tijdens de besprekingen van het projectplan met de burgemeester van Zalau en de president van de provincie werd een dringend verzoek gedaan om in een dergelijk project in ieder geval ook structurele hulp te ontwikkelen aan gehandicapte kinderen. In Roemenië krijgen veel gehandicapte kinderen geen enkele vorm van hulp of zorg. Na diepgaand beraad heeft de stichting, overtuigd van de juistheid van de argumenten, ook deze opdracht op zich genomen. Dit was aanleiding om de taakstelling van de ‘Stichting zorg voor ouderen en chronisch zieken’ uit te breiden en de naam van de stichting aan te passen: Stichting CaSa, Care centre Salaj.
Een architectenbureau bleek bereid te zijn om geheel om niet (!) de plannen voor het te bouwen centrum en de begeleiding van de bouw op afstand op zich te nemen. Zeer belangrijk is het feit dat een aantal sponsoren een zeer groot bedrag in geld ingebracht heeft om het zorgcentrum te realiseren: circa € 1.200.000. Daarnaast is voor een groot bedrag aan middelen in natura geschonken: de c.v.-installatie, een industriële wasserij, een instellingskeuken, 2000 m² tegels, alle meubilair alsmede vele kleinere onderdelen voor de bouw. De gemeente Zalau stelde de grond ter beschikking, legde de infrastructuur rondom het gebouw aan en zorgde dat alle voorzieningen (water, gas, elektriciteit alsmede riolering) tot aan het gebouw op hun kosten aangelegd werden (€ 700.000). In september 2001 werd begonnen met de bouw van het zorgcentrum in Zalau.
Voor opleiding en uitwisseling werd een contract gesloten tussen de Nederlandse Zorggroep Meander OZL en de Roemeens-Nederlandse Stichting Acasa (de zorgaanbieder in Zalau) om tenminste voor de duur van 3 jaar ondersteuning te bieden middels opleiding en uitwisseling. De eerste 8 verpleegkundigen waren in 2001 5 maanden te gast in Kerkrade.
Het Ministerie voor Volksgezondheid van Roemenië gaf Acasa een erkenning voor het bieden van thuiszorg (een nieuw begrip in Roemenië); een erkenning voor het bieden van revalidatie en zorg in dagbehandeling (mensen worden ’s ochtends opgehaald en ’s avonds naar huis gebracht) en een erkenning voor klinische revalidatie en zorg: 60 bedden kinderrevalidatie en 30 bedden voor volwassenen en ouderen. Probleem daarbij is wel dat meer dan 1000 kinderen en meer dan 12.000 volwassenen (in het bijzonder ouderen) op deze hulp wachten.
Een andere, zeer belangrijke ontwikkeling is dat er in 2003 een samenwerkingsovereenkomst tot stand is gekomen tussen de roemeense regering, het bestuur van de provincie Salaj, het stadsbestuur van Zalau, Humana Foundation (een Amerikaanse stichting die de ontwikkeling van gezondheidszorg in landen waar dat nodig is ondersteunt) en de Stichting Acasa.
In het kader van deze samenwerkingsovereenkomst zijn twee doelen geformuleerd:
1. het ontwikkelen van een gedecentraliseerde vorm van gezondheidszorg: de provincie krijgt meer mogelijkheden de zorg daadwerkelijk vorm te geven naar de behoefte van de bevolking;
2. het maken van een totaalplan voor alle vormen van gezondheidszorg die nodig zijn in de provincie met daarbij een plan hoe een en ander gerealiseerd moet worden.
De provincie Salaj is daarbij uitgekozen als proefprovincie. Aan de hand van de resultaten in Salaj zullen deze plannen ook in de andere provincies van Roemenië gerealiseerd worden. Onze Roemeens-Nederlandse stichting mag daarbij de trekkersrol vervullen. Het is weliswaar een ambitieuze maar een waardevolle taak die Acasa op zich genomen heeft.
Terug naar de hoofdpagina...